Zo overwin je vliegangst

6-9 minuten

Vliegen: voor sommigen is het de start van een vakantie, voor anderen een flinke drempel. Vliegangst komt vaker voor dan je denkt en misschien herken je het zelf wel. Angst voor turbulentie, technische storingen of simpelweg het idee om duizenden meters hoog in de lucht te zijn. In deze blog deel ik inzichten over hoe veilig vliegen eigenlijk is, wat turbulentie nu echt inhoudt en geef ik je tips om met meer vertrouwen het vliegtuig in te stappen.

Hoeveel mensen hebben vliegangst?

Je bent absoluut niet alleen. Vliegangst is veelvoorkomender dan je misschien denkt. Volgens schattingen heeft ruim een derde van de mensen in meer of mindere mate last van vliegangst. Voor sommigen uit zich dat in lichte spanning bij het opstijgen, landen of wanneer het vliegtuig in turbulentie terechtkomt. Dat gevoel is vervelend, maar vaak nog wel te overwinnen. Voor anderen is de angst echter veel intenser. Het idee om aan boord te stappen kan al paniek oproepen, en sommige mensen vermijden het vliegen dan ook volledig. Ze nemen liever de auto, trein of kiezen zelfs vakantiebestemmingen dichter bij huis om de angst te ontwijken. Wat belangrijk is om te weten: zelfs ervaren reizigers – mensen die regelmatig vliegen voor werk of plezier – kunnen plotseling of aanhoudend last hebben van vliegangst. Soms ontstaat het na een turbulente vlucht, een nare ervaring, of simpelweg door stress die zich opbouwt. En weet je? Dat is helemaal oké. Angst is geen zwakte. Het is een natuurlijke reactie van je lichaam en brein op iets dat als onbekend of onvoorspelbaar wordt ervaren. In het geval van vliegen: je hebt geen controle, zit hoog in de lucht, en vertrouwt op technologie en mensen die je niet persoonlijk kent. Het is dus logisch dat dat spanning kan oproepen. Maar het goede nieuws is: met kennis, voorbereiding en de juiste technieken kun je leren om beter om te gaan met die angst.

Waar zijn mensen eigenlijk bang voor?

De meest voorkomende angst bij mensen met vliegangst is dat het vliegtuig zal neerstorten. En eerlijk gezegd: dat is best begrijpelijk. Wanneer er ergens ter wereld iets gebeurt met een vliegtuig, komt dat direct groots in het nieuws. Het zijn vaak dramatische verhalen die veel aandacht krijgen, en dat blijft bij mensen hangen. Maar juist doordat zulke incidenten zeldzaam zijn, vallen ze zo op. Wat veel mensen niet beseffen, is dat vliegen statistisch gezien juist een van de veiligste manieren van vervoer is. Luchtvaartmaatschappijen, piloten, en luchtverkeersleiding werken onder extreem strikte veiligheidsprotocollen. Vliegtuigen worden intensief onderhouden en gecontroleerd, en piloten volgen voortdurend training en bijscholing. Niets wordt aan het toeval overgelaten. Als je de cijfers bekijkt, is de kans dat je betrokken raakt bij een ernstig vliegtuigongeluk extreem klein. In feite is de kans dat je iets overkomt in het dagelijkse verkeer – bijvoorbeeld onderweg met de auto – honderd keer groter dan tijdens een vlucht. En toch stappen we zonder erbij na te denken in de auto, vaak zelfs zonder gordel op de achterbank of zelfs met onze aandacht op onze telefoon. Het verschil zit ‘m vaak in het gevoel van controle: in een auto heb je zelf het stuur in handen (of ken je degene die rijdt), terwijl je in een vliegtuig de controle uit handen geeft. Maar juist die luchtvaartprofessionals hebben er hun leven van gemaakt om mensen veilig van A naar B te brengen. Dat is hun vak, en daar zijn ze uitzonderlijk goed in.

Turbulentie: wat is het echt?

Veel mensen die angstig zijn om te vliegen, maken zich vooral zorgen over turbulentie. Die schuddende bewegingen in het vliegtuig kunnen flink onprettig voelen, maar in werkelijkheid is turbulentie niets anders dan onregelmatige luchtstromingen. Je kunt het het beste vergelijken met rijden over een hobbelige weg of varen op golven: het voelt misschien een beetje wiebelig, maar het is volkomen normaal en meestal onschadelijk. Vliegtuigen zijn ontworpen om met deze bewegingen om te gaan. Hun constructie is extreem sterk en flexibel, zodat ze zelfs flinke luchtgolven kunnen opvangen zonder problemen. Piloten zijn bovendien goed getraind in het herkennen en omgaan met turbulentie. Dankzij weerkaarten en moderne technologieën weten ze vaak van tevoren waar turbulentie te verwachten is en proberen ze die gebieden zoveel mogelijk te vermijden door hoger of lager te vliegen of een andere route te kiezen. Mocht het toch voorkomen dat je in turbulentie terechtkomt, dan is er één belangrijke regel: blijf zitten en houd je veiligheidsgordel goed vast. Zo voorkom je dat je door het vliegtuig wordt geschud en kun je veilig blijven zitten. Een slimme tip is om je gordel losjes te dragen tijdens de vlucht. Zo hoeft de cabinecrew niet steeds te checken of je ‘m wel om hebt.

Vliegen met de juiste voorbereiding

Niets werkt zo kalmerend als een goede voorbereiding. Begin daarom al een dag van tevoren met je koffer inpakken. Zo hoef je niet op het laatste moment te stressen en vergeet je niets belangrijks. Een beetje rust voor vertrek doet wonderen voor je gemoedsrust. De avond voordat je gaat vliegen, kun je het beste cafeïne en alcohol vermijden. Beide kunnen namelijk je zenuwen juist aanwakkeren en je slaappatroon verstoren. Kies liever voor een kalmerend kopje kruidenthee en zorg dat je op tijd naar bed gaat. Een goede nachtrust is goud waard voor een ontspannen start van je reis. Op de dag van vertrek is het fijn om op tijd naar de luchthaven te gaan. Zo hoef je niet te haasten en geef je jezelf de ruimte om rustig door de security te gaan. Neem daarna even de tijd om een rustige plek op te zoeken waar je kunt zitten, een hapje kunt eten of een boek kunt lezen. Die kleine momentjes van rust helpen je om ontspannen te blijven voordat je aan boord gaat. Met deze eenvoudige stappen geef je jezelf de beste start voor een fijne en stressvrije reis.

Wat kun je doen tijdens de vlucht?

Zodra je in het vliegtuig zit, is afleiding dé sleutel tot ontspanning. Richt je aandacht op iets wat je prettig vindt: zet een fijne playlist op met rustige muziek, download van tevoren een paar leuke podcasts of duik in dat boek dat je al zo lang wilde lezen. Hoe meer je jezelf bezighoudt, hoe minder ruimte er is voor piekergedachten. Voel je toch de spanning toenemen? Geen zorgen, dat is heel normaal. Wat dan helpt, is je ademhaling. Sluit even je ogen en adem rustig in door je neus … en langzaam uit door je mond. Herhaal dit een paar keer. Korte ademhalingsoefeningen kunnen echt een wereld van verschil maken: je hartslag daalt, je lichaam ontspant en je hoofd wordt rustiger. Vergeet ook niet: alles wat je hoort of ziet aan boord – een piepje, een lampje, een klepje dat openklikt – heeft een functie. Vliegtuigen zitten vol techniek en beveiligingssystemen, en niets gebeurt zomaar. Alles wat je hoort, is onderdeel van een gecontroleerde, veilige omgeving. Je hoeft niet alles te begrijpen, als je maar weet: jij zit veilig, je wordt goed in de gaten gehouden en het enige wat jij hoeft te doen … is zitten, ademhalen en jezelf rustig afleiden. Je doet het goed!

Hulp nodig?

Voor sommige mensen helpt een goede voorbereiding en wat afleiding al enorm. Maar als de angst zo heftig blijft dat je liever helemaal niet meer vliegt, weet dan: je bent zeker niet de enige. En nog belangrijker … er ís hulp. Er bestaan speciale cursussen en trainingen voor mensen met vliegangst, waarin je leert begrijpen waar je angst vandaan komt en hoe je er beter mee om kunt gaan. Een bekende en betrouwbare optie is Stichting VALK. Deze organisatie werkt samen met psychologen én luchtvaartmaatschappijen en biedt begeleiding op maat, soms zelfs met een oefenvlucht erbij. Zo leer je stap voor stap weer vertrouwen te krijgen in vliegen. Of je nu bang bent voor turbulentie, het opgesloten gevoel of controleverlies: het is allemaal bespreekbaar. En het mooie is: heel veel mensen die zo’n training hebben gevolgd, durven daarna weer met vertrouwen het vliegtuig in te stappen. Dus voel je niet zwak of raar als je hulp overweegt. Het is juist moedig om actie te ondernemen. Want reizen mag leuk zijn en dat gun je jezelf, toch?